Rekordowy budżet, nowe kategorie wsparcia i zasady dopasowane do realnych potrzeb mieszkańców – tak w skrócie można opisać tegoroczną odsłonę programu „Łódzkie dla wsi". Samorząd województwa przeznaczył na niego aż 40 mln zł. To największa pula środków w historii inicjatywy, która od dekady wspiera rozwój sołectw w regionie.
Program został zainicjowany w 2016 roku przez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego - jako pierwszy tego typu projekt w kraju. Wówczas maksymalna dotacja wynosiła 5 tys. zł. Dziś skala wsparcia jest nieporównywalnie większa, a zakres możliwych inwestycji - znacznie szerszy.
- Cieszę się, że po raz kolejny to właśnie samorząd Łódzkiego jest liderem w Polsce i przekazuje największe środki dla sołectw. To powód do dumy, ale również odpowiedź na potrzeby sołtysów i sołectw, którzy do nas się ciągle zgłaszają i wspólnie z nimi ustalamy rozwiązania oraz programy, które wychodzą naprzeciw ich oczekiwaniom -podkreśla Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego.
Podobnie jak w poprzednich latach inicjatorami projektów są sołtysi i mieszkańcy, natomiast formalne wnioski składają gminy. Nabór rozpoczął się 11 lutego i potrwa do 10 marca. Każda gmina może złożyć maksymalnie 15 wniosków, przy czym jedno sołectwo może ubiegać się o wsparcie tylko w jednej kategorii.
Tegoroczna edycja została podzielona na trzy główne kategorie: „Aktywna i bezpieczna wieś", „Nowoczesna wieś" oraz „Kolorowa wieś".
Aktywna i bezpieczna wieś - infrastruktura i integracjaNajwiększe możliwości daje kategoria „Aktywna i bezpieczna wieś". W jej ramach przewidziano dwa typy zadań.
Pierwszy to „Inwestycje w sołectwach" - z dofinansowaniem do 150 tys. zł. Środki można przeznaczyć na budowę lub modernizację świetlic (o powierzchni minimum 40 m²), zakup obiektów kontenerowych, zagospodarowanie terenów wokół domów ludowych czy tworzenie miejsc integracji na świeżym powietrzu. W grę wchodzą także place zabaw, siłownie plenerowe, parki, skwery, nowe nasadzenia oraz inwestycje związane z retencją wody.
Istotnym elementem jest również poprawa bezpieczeństwa komunikacyjnego. Program umożliwia finansowanie budowy i modernizacji chodników, przejść dla pieszych, parkingów, ścieżek rowerowych czy montażu oświetlenia ulicznego.
Drugą nowością w tej kategorii jest moduł „Aktywna świetlica" z dofinansowaniem do 20 tys. zł. To środki na organizację życia społecznego - cykliczne spotkania seniorów, kluby dziecięce, warsztaty rękodzielnicze, szkolenia z zakresu cyfryzacji, inicjatywy ekologiczne czy działania integrujące pokolenia.
- Jest to nowość, aby różne pokolenia mogły się integrować, spotykać w czasie szkoleń, konkursów, warsztatów Chcemy, żeby mieszkańcy się integrowali, żeby ze sobą rozmawiali, a tym samym, żeby ta świetlica żyła - podkreśla Artur Bagieński, członek zarządu województwa łódzkiego.
Nowoczesna i Kolorowa wieś – estetyka i funkcjonalnośćW kategorii „Nowoczesna wieś" sołectwa mogą ubiegać się o 15 tys. zł wsparcia. To środki m.in. na drobne remonty świetlic i altan, doposażenie domów ludowych, zakup namiotów plenerowych, a także nasadzenia zieleni czy odnowienie ogrodzeń.
Z kolei „Kolorowa wieś" to zupełnie nowa propozycja. Do 25 tys. zł można przeznaczyć na murale i wizualizacje artystyczne, które podkreślą tożsamość oraz walory lokalnych miejscowości. Projekty mogą powstawać na budynkach użyteczności publicznej czy przystankach.
Program „Łódzkie dla wsi" jest jednym z elementów szerokiego pakietu wsparcia dla terenów wiejskich. Samorząd województwa przeznacza środki - zarówno z budżetu własnego, jak i funduszy unijnych - m.in. dla jednostek OSP, Kół Gospodyń Wiejskich, spółek wodnych. Finansowane są remonty dróg lokalnych, modernizacje obiektów sportowych, renowacje zbiorników wodnych czy budowa oczyszczalni ścieków.
Dodatkowo w ramach unijnej inicjatywy LEADER Lokalne Grupy Działania planują w tym roku nabory na około 38 mln zł.
- Chcemy, żeby Łódzkie rozwijało się w sposób zrównoważony, żeby żadna gmina i sołectwo nie czuły się pominięte, dlatego zachęcamy mieszkańców do składnia wniosków w tym i pozostałych naszych programach - dodaje marszałek Joanna Skrzydlewska.
Jubileuszowa edycja programu pokazuje, że wsparcie dla wsi w Łódzkiem nie jest jednorazową akcją, lecz konsekwentnie realizowaną strategią rozwoju. Teraz wszystko w rękach samorządów i mieszkańców, którzy do 10 marca mogą zgłaszać swoje pomysły na zmiany w lokalnych społecznościach.
Foto: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego